Begrijp goed: alles wat ik jullie leer, alles wat ik tegen jullie zeg...
... heb ik geleerd van deze man, deze goddelijke man.
Allah zij geprezen voor de eerbiedwaardige Elia Mohammed.
Met Attalah gaat 't goed. Ze mist je net zo erg als ik.
Maar 't nieuws dat je vier tempels hebt geopend is bijna net zo goed...
... als wanneer je bij ons zou zijn. Mijn liefste, pas goed op jezelf.
... door Elia Mohammed ervan te beschuldigen een zwarte racist zijn.
Alleen omdat hij de mentaliteit en situatie van zijn volk wil verbeteren.
De joden die zich schuldig maken aan uitbuiting van de zwarte bevolking...
... proberen hun schuld te verdoezelen door hem een antisemiet te noemen.
Alleen omdat hij jullie en mij wil leren...
... zelf onze zaken te runnen in onze gemeenschap...
... zodat we zelf de economische macht in onze gemeenschap verkrijgen.
Nee, dit is geen zwart racisme, dit is zwarte intelligentie.
De zwarte bevolking in dit land is 400 jaar lang 't slachtoffer geweest...
... van het geweld van de Amerikaanse blanke.
400 jaar.
De onwetende zwarte priesters leerden ons...
... dat we deze wrede onmens de andere wang moesten toekeren.
100 jaar geleden liepen ze in witte lakens...
... en stuurden ze bloedhonden op ons af. Nu hebben ze de lakens verruild...
Dat wil zeggen, sommigen...
Nu hebben ze die witte lakens verruild...
... voor politie-uniformen en de bloedhonden voor politiehonden.
En net als die oude oom Tom in de slaventijd...
We moeten blijven vasthouden aan geweldloosheid. Dat vraag ik iedereen.
Als je dat niet kunt, blijf dan weg.
... die ons leren onze vijand lief te hebben...
... zoals die laffe oom Tom types die zichzelf negerleiders noemen.
Die oom Tom negerleiders willen dat we bidden voor onze vijand...
... hem liefhebben. Dat we integreren met 'n vijand die ons bombardeert...
... vermoordt, lyncht, en onze vrouwen en kinderen verkracht.
Nee, dat is niet slim.
Elia Mohammed leert ons dat wij, net als de blanke, en ieder ander mens...
... het godgegeven recht hebben, het menselijk recht, het burgerrecht...
... en ieder denkbaar recht, onszelf te beschermen.
De blanke heeft het recht zichzelf te verdedigen...
... maar wij hebben dat recht net zo goed.
Dat probeert Elia Mohammed ons te leren.
Niet dat we de blanke moeten haten, maar dat we onszelf moeten liefhebben.
Mr. X, voor we beginnen met ons debat 'Black Muslims: haat-predikers'...
... zou u ons kunnen uitleggen wat uw naam, 'X', betekent?
In de slaventijd gaven de slaveneigenaars de negers...
... de zogeheten negers, hun eigen naam.
Als we de Islam hebben leren kennen, en onszelf...
... vervangen we onze slavennaam door een X...
... wiskundig symbool voor 'n onbekende.
Omdat men ons onze geschiedenis, cultuur en ons land heeft afgenomen...
... gebruiken we de X, de onbekende, tot we terugkunnen naar ons land.
Dr. Payson. - Mr. X is 'n demagoog.
Hij heeft geen poot om op te staan, en dus overdrijft hij. Hiermee schaadt hij...
... elke goede, gezagsgetrouwe gelovige zwarte Amerikaan in het land.
Waarom predikt u zwart racisme? Waarom predikt u haat?
Een blanke die een zwarte vraagt...
... waarom deze hem haat, is als een wolf die dit vraagt aan 'n schaap...
... of 'n verkrachter aan z'n slachtoffer.
De blanke heeft 't recht niet de zwarte te beschuldigen.
Een zwarte stelde de vraag. - Hoe noemt u 'n neger...
... met 'n universitaire graad?
Een nikker. Zo noemt de blanke hem. U moet deze denkwijze begrijpen.
Om dit type mens te begrijpen moet u weten dat er vroeger...
... twee typen slaven waren. De huisneger en de veldneger.
De huisneger woonde in het huis van zijn meester, in de kelder of op zolder.
Hij was goedgekleed, mocht de restjes van z'n meester eten en hield van hem.
Hij hield meer van hem dan de meester van zichzelf.
Als de meester zei: ons huis is mooi, dan zei hij: ja, baas, ons huis is mooi.
Als het huis in brand stond, vloog de huisneger rond om te blussen.
Als z'n meester ziek was, zei hij: zijn we ziek, baas?
'Zijn we ziek'. Zo dacht de huisneger.
Als 'n andere slaaf zei: laten we weglopen bij deze wrede meester...
... zei hij: waarom? We hebben 't hier veel te goed. Ik loop niet weg.
Zo dacht de huisneger, of huisnikker, zoals we hem tegenwoordig noemen...
... want daar zijn er nog veel van.
Heilige Apostel...
De predikanten vinden dat Malcolm teveel publiciteit krijgt.
Ze denken dat hij zichzelf ziet als de Nation of Islam.
Dat hij aspiraties heeft om de nieuwe leider te worden.
U heeft Malcolm gemaakt tot wat hij is. U heeft hem gered van de duisternis.
Ga naar de broeders en zeg tegen hen...
... dat wat onze broeder doet, en gedaan heeft...
... van grote waarde is voor de Nation.
En vertel ze dat ik dit heb gezegd.
De broeders menen dat hij vooral zichzelf heeft bevoordeeld.
Heeft u blanken duivels genoemd? - Dat klopt.
Moet elke zwarte gewapend zijn?
Een van jullie beroemdste mannen zei: loof de Heer en deel de kogels rond.
Zullen jullie winnen? - Dat hoop ik echt.
Propageert u geweld? - Nee.
Heeft ooit 'n blanke uw volk geholpen? - Of 'n blanke ooit mijn volk hielp?
Juist. - Ik snap de vraag niet.
Bent u anti-blank en anti-christen? - Noemt u uzelf anti-blank?
Nee, zo noemt u mij. - Waarom zijn alle blanken duivels?
Dit was 't, we moeten naar 't vliegveld.
Ik heb uw toespraken gelezen en veel van wat u zegt is waar.
Ik ben 'n goed mens, ook al waren m'n voorouders dat niet. Ik wil u vragen:...
Wat kan 'n onbevooroordeelde blanke als ik doen om u te helpen...
... en uw zaak te steunen? - Niets.
Mijn middelbare school was 'n zwart getto, Roxbury, hier in Boston.
Ik studeerde verder in de straten van Harlem, New York.
Ik haalde m'n graad in de gevangenis, waar ik zes en 'n half jaar uitzat.
't Huis waar ik me schuilhield staat net buiten deze campus.
Ik leefde als 'n beest. Ik stal...
... ik gebruikte drugs.
Ik rookte marihuana, cocaïne...
Ik pleegde ontucht. Zonder de eerbiedwaardige Elia Mohammed...
... was ik nu gek geweest of dood.
Of de moordenaar van een van u.
Wat wil Mr. Mohammed? Hij wil ons aan Gods kant krijgen...
... zodat God aan onze kant staat en ons steunt in onze strijd.
Als de neger in Amerika Gods kant kiest en luistert naar Mr. Mohammed...
... wil hij geen drugs meer, geen misdaad, geen ontucht...
... geen bijstand. Hij zoekt een baan en zorgt voor z'n gezin.
Z'n gezin respecteert hem. Z'n zoon zal zeggen: ik ben trots op m'n vader.
Z'n vrouw zal zeggen: ik ben trots op m'n man. 'Vader' betekent alleen...
... dat je voor je kinderen zorgt. Baby's krijgen kan iedereen.
Dat maakt je nog geen vader. Iedereen kan 'n vrouw nemen.
Maar niet iedereen kan voor die vrouw zorgen. Dat heet: verantwoordelijkheid.
Als zwarten volwaardige burgers waren, was er geen rassenprobleem.
Als de slavernij echt was afgeschaft, bestond 't rassenprobleem niet.
Als 't 13e, 14e en 15e amendement echt waren, bestond 't probleem niet.
Als de rassenscheiding echt was opge- heven, was er geen rassenprobleem.
Maar het is allemaal hypocrisie.
De negerleiders maken de blanke wijs dat alles in orde is...
... dat de zaak onder controle is en dat Elia Mohammed het mis heeft.
Maar Mr. Mohammed voorspelde dat dit zou gebeuren, en dat komt nu uit.
Diezelfde negerleiders...
... verkondigen nu dat er 'n explosie van rassenonlusten op komst is.
Ja, die explosie komt er zeker.
Een explosie die gevaarlijker is dan een nucleaire explosie.
Die explosie komt er omdat de zwarte bevolking ontevreden is.
Niet alleen over de blanke, maar ook over die oom Tom negerleiders...
... die beweren dat ze onze woordvoerders zijn.
Het is net 'n kruitvat. Als er teveel vonken in de buurt zijn...
... ontploft 't vat. En als dat vat in 'n huis staat en het ontploft...
... vliegt 't hele huis de lucht in.
Dan vliegt 't hele huis de lucht in.
Elia Mohammed wil jullie en mij leren, en de blanke vertellen...
... dat we dat kruitvat weg moeten halen. Laat de zwarte 't huis verlaten.
Laat de zwarte zijn eigen huis hebben. Zijn eigen land, zijn eigen bezittingen.
Elia Mohammed wil de blanke vertellen dat die explosie...
... zijn huis zal verwoesten.
Nog belangrijker, hij wil hem duidelijk maken dat als de blanke niets doet...
... als de blanke niets doet, het huis elk moment de lucht in kan gaan.
Ik sta hier om jullie te vertellen, ik maak 't kort...
... over de grootste grootheid van Mr. Elia Mohammed.
Zijn grootste grootheid is dat hij de enige oplossing heeft voor vrede.
Zijn oplossing is de enige oplossing voor jullie en mij.
De enige oplossing voor de blanke.
Totale scheiding tussen het zwarte en het blanke ras.
ER IS MAAR EEN GOD EN DAT IS ALLAH. MOHAMMED IS ZIJN APOSTEL.
Het is in orde. Hoe is 't?
Mag ik iets vragen? - Natuurlijk.
Ben je Elia's pooier? - Ze moeten die vent afmaken.
Wat bedoel je, broeder?
'Zijn grootste grootheid'. - Zeg wat je op je lever hebt.
Als je 't niet begrijpt, heb ik diep medelijden met je.
Ik zal je 's iets vertellen...
Hij hongert gewoon naar kennis.
Onze broeder is uitgehongerd.
Trouwens, ik ook. We gaan 'n hapje eten.
We praten er morgen over. - Welterusten, papa.
'n Lange avond.
Waar kijk je naar? - Naar jou.
Waarom? - Omdat je problemen hebt.
Hoe weet je dat? - Mijn liefste...
... omdat ik je ken. - Als je mij kent...
... weet je ook dat ik niet graag problemen mee naar huis neem.
Dat weet je toch ook?
Maar ik kan tegen 'n stootje en ik zal niet instorten.
Luister, Betty, ik wil rust.
Ik wil bij jou zitten en...
... genieten van de rust. Ik wil vrede in mijn huis.
Hebben we ooit ruzie gehad? - Nooit.
'n Meningsverschil? - Nee, nog nooit.
Dat gebeurt zo meteen wel, als je er niet over praat.
Waarover? - Overal gaat 't gerucht...
Geruchten zijn er altijd. Beweren ze niet dat ik op het leiderschap aas?
Beweren ze niet dat wij rijk worden van de Nation of Islam?
Dat ook, ja. - Dan praten we erover.
Het zijn meer dan geruchten.
'UPI: Elia Mohammed...
... de 67-jarige leider van de Black Muslims is voor 't gerecht gedaagd...
... door twee ex-secretaresses.' - Dat zijn leugens. Snap je dat niet?
Besef je niet dat dit de krant is van de duivel?
Hij probeert tweedracht te zaaien.
Een verdeel en heers politiek om onze leider ten val te brengen.
'Beide vrouwen, in de 20, verklaren dat ze...
... seksuele omgang hadden met Mr. Mohammed.'
Denk je dat ik niets weet van deze beschuldigingen?
Denk je dat ik niets weet van die smerige leugens?
Broeder Baines en ik hebben er vandaag over gepraat.
Is hij je vriend? - Wat heb je?
Niets. Wat heb jij? Word 's wakker.
Ben je zo trouw dat je de waarheid niet onder ogen wilt zien?
Baines? Hij is redacteur van de krant die jij hebt opgericht.
Vraag hem waarom je naam al 'n jaar niet in 'Muhammad Speaks' voorkomt...
... terwijl je voorpaginanieuws bent in elke andere krant.
Maar nog geen zin in je eigen krant. - Onze mensen weten wat ik doe.
Maar weet jij wat Baines doet? - Waarom steeds Baines?
Iedereen ziet 't behalve jij.
Baines heeft m'n leven gered...
... toen ik in de gevangenis zat. Hij bracht me in contact met Mohammed.
Lang geleden. - Mr. Mohammed haalde me uit...
Verhef je stem niet in mijn huis.
Vraag 't ze.
Vraag hoe ze aan die nieuwe auto's en meubels komen.
Wil je nieuwe meubels, auto's? - Wat hebben wij, Malcolm?
'n Kapotte roestbak.
De kleren die we aan hebben. - Dus je wilt nieuwe kleren. Best.
We hebben niet eens 'n eigen huis.
Hoe moet 't met de kinderen en mij? Je hebt niet eens 'n levensverzekering.
De Nation of Islam zorgt voor jou en de kinderen als mij iets overkomt.
Weet je 't zeker?
Weet je dat zeker?
Of ben je blind?
Ik heb nog werk te doen...
Je hebt altijd werk. Je moet me helpen. - Dat probeer ik.
Ik voed de kinderen praktisch in m'n eentje op terwijl jij 't hele land afreist.
Wat wil je dat ik doe? Moet ik thuisblijven, koken...
... en de bedden opmaken? Ze hebben me nodig.
Wij hebben je nodig. - En ik jou, maar wat wil je nou?
Wat moet ik doen? - Open je ogen.
Je leven loopt 24 uur per dag gevaar, maar dat je verraden kunt worden...
... komt niet in je hoofd op.
Open je ogen.
Ze heet Eva-Marie.
En ze is twee jaar.
Ik heb niets verkeerds gedaan.
Ik verdien dit gedwongen isolement niet.
Ik geloofde in hem.
Ik geloofde in de eerbiedwaardige Elia Mohammed.
Geloof in Allah.
Dit is Saudi. Ze is twee. En dat is Lisha. Zij is drie.
Ik hoorde uit hun eigen mond wie de vader was van hun kinderen.
En ik hoorde uit hun eigen mond dat Mr. Mohammed mij de beste vond...
Hij houdt van u alsof u zijn zoon bent.
... de beste predikant die hij ooit had, maar dat ik me tegen hem zou keren...
... en dus gevaarlijk was.
Terwijl hij me in m'n gezicht prees, verguisde hij me achter m'n rug.
Weet u dit heel zeker?
Ik wil alleen geld voor m'n kinderen.
Ik wil dat de eerbiedwaardige Elia Mohammed voor hen zorgt. Meer niet.
Allah zorgt voor hen.
Voor ons allemaal. - Hoezo, geboycot?
Sommige broeders zijn 'n beetje jaloers.
Ze vinden dat je teveel publiciteit krijgt. Trek je er niks van aan.
En dat het ons nu goed gaat... De Nation groeit en wij groeien mee.
Je weet hoe onze volgelingen zijn.
Ze willen welvarende leiders. De ene hand wast de andere.
Gods Woord is geen oplichterij.
Dat zei je tegen me in de gevangenis: Gods Woord is geen oplichterij.
Waar ben je op uit? 'n Nieuwe auto?
'n Ander huis?
Je wilt geld, hé?
We vertellen de hele wereld dat we morele leiders zijn...
... omdat we het voorbeeld volgen van de eerbiedwaardige Elia Mohammed.
Elia Mohammed is een mens.
En jij ook. Ken je de Bijbel?
En jij? - David sliep met Batseba...
... maar iedereen kent hem omdat hij Goliath versloeg.
Noach werd ooit dronken, en toch gaf God hem de ark.
Salomon had 700 vrouwen, maar was de wijste koning uit de geschiedenis.
Baines is 'n oplichter, maar de ene hand wast de andere.
Grote daden zijn belangrijker dan zwakheden.
Wie is er nu verslaafd? Baines, ik wil... - Pas op, Malcolm.
Ik waarschuw je. Pas op.
Het verbaast me niets.
Je hebt een groot inzicht in spirituele zaken.
Het verbaast me niets.
Ik heb de Nation of Islam opgebouwd onder de goddelijke leiding van Allah.
Hij wekte me op uit de dood om mijn volk te leiden.
Na mij zullen er geen apostelen meer zijn. Geen een.
Ik moet...
... mijn zaad planten in vruchtbare bodem.
Het is niet meer dan de vervulling van de profetie.
Mijn geloof in hem was geschokt op 'n onbeschrijfelijke manier.
Elke seconde van de afgelopen 12 jaar had ik voor hem willen sterven.
Verraad verafschuw ik meer dan de dood.
De dood kon ik nog begrijpen, maar verraad niet.
Niet na de trouw die ik had betoond aan de Nation en aan Mr. Mohammed.
Als Mr. Mohammed een misdaad had gepleegd waar de doodstraf op staat...
... had ik gezegd dat ik de dader was, om zijn leven te redden.
En ik zou graag zijn plaats op de elektrische stoel hebben ingenomen.
Wat heeft hij gezegd?
Het spijt me zo voor je. - Dat is nergens voor nodig.
Ik heb 'n hoop werk te doen.
Hoe kan je nu werken? - We moeten de mensen onderwijzen.
We moeten ze vertellen over Salomon, Mozes, David.
Salomon had 700 vrouwen. Grote daden wegen veel zwaarder dan...
M'n vader zei altijd:...
Je kunt 'n haan niet 't zwijgen opleg... gen als de zon opkomt. De zon is nu op.
Wat ik vind van deze 'dag van nationale rouw'?
De gewelddaden van de blanke moeten veroordeeld worden.
De Koran leert ons dat zij die kwaad doen...
... veroordeeld of gestraft worden op grond van hun daden.
De Bijbel zegt dat we oogsten wat we gezaaid hebben.
De blanke heeft haat en geweld gezaaid in de Amerikaanse bodem.
Deze planten hebben het leven van de zwarte bevolking 400 jaar verstikt...
... en het leven van de indianen al 500 jaar. En nu diezelfde planten...
... hun hoofdtuinman verstikt hebben, vraagt u mij wat ik ervan vind.
Ik zeg hetzelfde als de Bijbel. Ik zeg hetzelfde als de Koran.
Het is gerechtigheid.
Laat het u dan absoluut koud dat president Kennedy vermoord is?
Iedereen weet...
... dat als je je kippen loslaat, ze 's avonds terugkeren naar jouw erf...
... en niet naar dat van je buurman. De kippen van de duivel zijn terug.
Hij heeft dood en verderf gezaaid in binnen- en buitenland.
Of 't nu dode kinderen zijn, M. Evers of Lemoemba, dat geweld eist z'n tol.
Ik kom zelf van 'n boerderij en vond 't niet erg als er kippen werden geslacht.
Ik vond het zelfs fijn.
Heb je...
... de krant van vandaag gelezen?
Dat was 'n slechte verklaring van je.
Je kende mijn instructies en wist...
... dat geen enkele predikant zich negatief mocht uitlaten over deze man.
Het land hield van deze man.
Je hebt de moslims in een lastig parket gebracht.
In elk opzicht.
We...
... moeten ons distantiëren van jouw vreselijke blunder.
Je krijgt een spreekverbod van negentig dagen.
Je...
... mag geen verklaringen afleggen aan de pers.
Bovendien mag je nergens preken.
Ik leg me helemaal neer bij uw besluit.
Laat ons met rust.
Hou op met bellen. Van wie moet je dit doen?
We hebben kinderen. Hou op.
Rustig maar. - Ze blijven bellen.
Ze blijven maar bellen.
Breng de kleintjes naar bed.
Kom, jullie moeten slapen. Het is bedtijd.
Ik moet met u praten.
Ze hadden me iets opgedragen, maar ik kon 't niet.
Ik hou van u. - Wat voor opdracht?
Ik moest knoeien met de bedrading van uw auto, zodat hij zou ontploffen...
... als u hem zou starten.
De predikanten zeggen dat u leugens verspreidt over Mr. Mohammed.
De predikanten zeggen dat u 'n grote hypocriet bent, een Judas.
Een verrader.
De predikanten zeggen dat ze uw tong moeten uitsnijden...
... en die bij Mr. Mohammed voor z'n deur leggen.
En wat zeg jij?
Ik sta achter u. - Daarmee teken je je doodvonnis.
Dan sterf ik maar.
Ik kom niet tussen jou en je vader.
U bent 'n vader voor me. - Ga naar huis.
En kom niet terug. Dat is 'n bevel.
Omdat 1964 een explosief jaar lijkt te worden voor 't rassenconflict...
... wil ik in deze persconferentie mijn positie verduidelijken.
Interne conflicten dwongen mij uit de Nation of Islam te stappen.
In 't verleden was ik de spreekbuis van Mr. Mohammed. Ik begon steevast met:...
De eerbiedwaardige Elia Mohammed leert ons... Dat is voorbij.
Van nu af aan verwoord ik mijn eigen ideeën.
Nu ik zelfstandig kan handelen, zal ik meer met anderen samenwerken...
... voor de oplossing van 't rassenconflict.
Ik val andere negerleiders niet aan en ben al hun kritiek op mij vergeten...
... en bid dat ze al het slechte dat ik over hen zei ook willen vergeten.
We moeten samen 'n oplossing vinden voor 'n gemeenschappelijk probleem.
Ik sticht een nieuwe moskee in New York, de 'Muslim Mosque Incorporated.'
Deze geeft ons 'n religieuze basis en de spirituele...
... kracht om de problemen op te lossen die onze gemeenschap verwoesten.
Onze filosofie is zwart nationalisme: zelfbestuur van onze gemeenschap.
De Muslim Mosque staat open voor ideeën...
... en financiële steun uit elke hoek.
Blanken kunnen ons helpen, maar niet lid worden.
Eerst moet er eendracht zijn onder de zwarte bevolking.
We kunnen ons pas verenigen met anderen als we zelf eensgezind zijn.
We zijn pas aanvaardbaar voor anderen als we onszelf kunnen aanvaarden.
Omdat ik alles wil begrijpen van de Islam...
... zoals deze wordt beleden door 750 miljoen moslims in de hele wereld...
... ga ik op bedevaart naar Mekka.
Deze bedevaart is een religieuze plicht, en elke moslim die hiertoe in staat is...
... moet dit minimaal een keer in zijn leven gedaan hebben.
Ik ben Egyptenaar, en jij? - Amerikaan.
Hoe heet je? - Malcolm.
Die wil ik.
Hoeveel? - 20 Egyptische ponden.
Per stuk? - Speciale prijs voor u.
Speciale prijs? Bedankt. Zijn ze elders niet goedkoper?
Hoe heet je? - Mohammed.
Ik heet Malcolm.
Malcolm X. En jij? - Gamaal.
Ik kom uit Harlem, de Verenigde Staten.
Hareem? - Nee, Harlem.
kan je me de stad laten zien? Geen hashish...
De pyramiden.
kan je me erheen brengen?
Sfinx.
'M'n liefste Betty...
... overal word ik ontvangen als 'n vertegenwoordiger van ons volk.
Onze strijd wordt wereldwijd gerespecteerd.
Ik word overal gevolgd door twee blanke mannen.
Ik vraag me af voor wie ze werken. Als ik van gokken hield zou ik zeggen: CIA.
Wat denk jij?
Vandaag ben ik in Arabië aangekomen.
Nergens ontmoette ik zoveel oprechte gastvrijheid...
... en broederschap als hier, in de stad van Abraham...
... Mohammed en de grote profeten uit de Heilige Schrift.
Vandaag heb ik met duizenden anderen van Gods grootheid getuigd in Mekka.
Gekleed in de ihram garb liep ik zeven keer om de Kaaba...
... en dronk uit de bron Zem Zem. Ik bad tot Allah op de berg Arafat.
De enige keer in m'n leven dat ik voor de Schepper stond...
... en me 'n volledig mens voelde.
Misschien ben je geschokt, maar ik heb gegeten van hetzelfde bord...
... gedronken uit hetzelfde glas en gebeden tot dezelfde God...
... met moslims die blauwe ogen, blond haar en 'n spierwitte huid hadden.
We zijn allemaal broeders. Echt.
Mensen van elk ras die geloven in een God, een mensheid.
Elk uur in dit land doet me de situatie in Amerika beter begrijpen.
De neger in Amerika treft geen enkele schuld voor z'n haat jegens de blanke.
Het is 'n reactie op 400 jaar onderdrukking en discriminatie.
Racisme brengt Amerika op de rand van zelfvernietiging...
... maar de jongere generatie zal dit beseffen...
... en 't spirituele pad van de waarheid kiezen...
... de enige manier om de ramp af te wenden die 't racisme zal veroorzaken.
Net als in de gevangenis zag ik de verblindende waarheid.
Hetzelfde is opnieuw gebeurd.
Ik heb alle blanken over een kam geschoren...
... en hiermee heb ik blanken gekwetst die dit niet verdienden.
Dankzij de spirituele wedergeboorte die ik heb ondergaan...
... door mijn bedevaart naar de heilige stad Mekka...
... kan ik me niet meer vinden in generalisaties over een ras. Ik zal...
... heel voorzichtig zijn en niemand veroordelen...
... voordat zijn schuld is bewezen. Ik ben geen racist...
... en keur elk racistisch grondbeginsel af.
Ik kan in alle oprechtheid zeggen dat ik slechts vrijheid wens...
... gerechtigheid, gelijkheid...
... en het recht op leven, vrijheid en geluk, voor ieder mens.
Mijn eerste zorg is mijn eigen volk...
... want wij zijn het meest beroofd van deze onvervreemdbare rechten.
Maar ik geloof dat de Islam het gezwel van het racisme kan verwijderen...
... uit de harten van alle Amerikanen.
En als ik bij mijn dood heb bijgedragen aan het verspreiden van de waarheid...
... die deze ziekte helpt vernietigen...
... dan is dat volledig te danken aan Allah, Heer van alle werelden.
En alleen de fouten dank ik aan mezelf.
Breng mijn liefde over aan de kinderen. Ik hou van je.
El Hajj Malik El-Shabazz, Malcolm X.'
Met de naam Allah, de Weldoener, de Barmhartige.
Allah zij geprezen, Voeder en Zuil van alle Werelden.
De Weldoener, de Barmhartige.
Heer van de Dag des Oordeels.
U alleen aanbidden wij, en U alleen roepen wij aan voor hulp.
Leid ons op het Rechte Pad.
Het pad van degenen die U heeft gezegend en begunstigd.
Niet van degenen op wie toorn rust, noch van degenen die dwalen.
Je zei dat je op je reis 'n sterk gevoel van verbroedering bemerkte.
Ja, toen ik in Mekka was voor deze bedevaart...
... was er broederschap tussen mensen van alle rassen, rangen en standen...
... die de leer van de Islam hadden aanvaard.
Dat had de Islam bereikt bij deze mensen, wat hun huidskleur ook was.
Misschien als de Amerikanen de Islam bestuderen en in praktijk brengen...
... zou dit kunnen bijdragen aan de uitroeiing van het racisme in dit land.
De moslims daar beschouwen zichzelf als menselijke wezens...
... als leden van een en dezelfde familie.
Nu zijn mijn vrienden zwart, rood, geel, bruin en blank.
Ga je de V.N. verzoeken de Verenigde Staten aan te klagen...
... voor de wijze waarop ze de negers behandelen?
Ik verzoek het publiek stil te zijn.
Zoals ik eerder zei, de Afrikaanse, Latijnse en Aziatische landen...
... zijn erg hypocriet als ze bij de V.N...
... protesteren tegen het racisme in Zuid-Afrika...
... maar niets zeggen over het racisme hier in de Amerikaanse samenleving.
Ik ben niets waard als ik niet naar de V.N. stap.
Bent u bereid tot samenwerking met andere burgerrechtenorganisaties?
Ja, met alle groepen, leiders en organisaties...
... zolang ze maar streven naar positieve resultaten.
Heeft je baard 'n religieuze betekenis?
Nee, niet echt.
Als de zwarte bevolking in Amerika zich wil bevrijden van de ketenen...
... van het mentale kolonialisme, willen ze ook af van de ketens...
... van het culturele kolonialisme.
Een mentale en culturele migratie naar Afrika...
... niet persé een daadwerkelijke migratie, maar mentaal en cultureel.
Het zou ook de band met onze broeders daar versterken.
Het zou de zwarte bevolking in Amerika sterken. En niet alleen in spirituele zin.
Het kan ons helpen 'n oplossing te vinden voor 'n aantal problemen hier.
Controversieel was je oproep aan de zwarte bevolking wapens te dragen...
... uit zelfverdediging. Vind je dat nog? - Ik vind dat niet controversieel.
Als blanken zich bedreigd voelen door hetzelfde geweld...
... als waaraan de zwarte bevolking hier blootstaat, en als de regering...
... er niets aan kan of wil doen, zijn ze dom als ze zich niet verdedigen.
En de wapens, Malcolm?
Als jij jouw mensen beveelt mijn mensen met rust te laten...
... laat ik ze hun wapens wegdoen. - Dus je blijft 'n extremist.
Haal je hand uit m'n zak.
Volgende vraag.
Je bent 'n dooie, rooie nikker. Je dagen op deze aarde zijn geteld.
Kom in bed. Je hebt rust nodig.
Het spijt me, Betty.
Wat spijt je? - Ik was 'n slechte echtgenoot...
... en vader. Ik ben te lang weggeweest.
Ik maak nooit meer zo'n lange reis zonder jou en de kinderen.
Ik mis jou en de kinderen.
We blijven samen, dat beloof ik.
Liefste...
Ik hou van je.
Probeer wat te slapen.
We hadden de beste organisatie die de zwarte bevolking ooit heeft gekend.
De nikkers hebben 't verpest.
Wakker worden.
Bel de brandweer. Laat iemand de brandweer bellen.
Ik ben 'n man. - Het was duidelijk...
Een bom, een Molotovcocktail werd tegen de achtergevel gegooid...
... en een tegen de zijkant, voor zover ik weet.
Hij kwam tegen 't raam en wekte m'n dochter. Was hij er doorheen gegaan...
... dan waren m'n dochters van twee, vier en zes...
Dan had ik m'n geweer gepakt en geschoten op iedereen die ik zag.
Is het 'n waarschuwing of 'n aanslag? - Ziet dit eruit als 'n waarschuwing?
Het is 'n aanslag van de Nation of Islam op bevel van Mr. Mohammed.
Op hun hoofdkantoor zei men... - Maakt niet uit. Ik zie wat ze doen.
Kunt u ons vertellen wie de bom heeft gegooid?
Wij denken dat het 'n publiciteitsstunt is van Malcolm X.
Misschien dacht hij: ik mag 't huis niet houden, dus jullie ook niet.
Zo is 't wel genoeg.
Ik mankeer niks. - Betty en de kinderen?
Ook goed. Zet twee man voor 't huis.
Heb je iemand gezien? - Nee, maar ik ken de daders.
Zeg 't en we gaan erop af. - Kom op, twee man voor 't huis...
Dit is uw sleutel. 'n Prettig verblijf.
O.A.A.U.
Het is Malcolm.
Waar zit je? We bellen stad en land af. - Wacht even.
Ik zit in 't centrum. In 'n hotel. Ik probeer wat te werken.
Ik stuur 'n paar man naar je toe. - Hoeft niet.
Je bent eigenwijs. We moeten het publiek morgen fouilleren.
Nee, dat wil ik niet. Er wordt niemand gefouilleerd.
We moeten 't anders aanpakken, en de mensen op hun gemak stellen.
Als ik niet veilig ben bij m'n eigen volk, waar dan wel? Allah beschermt me.
Geloven in Allah is mooi, maar ik geloof ook in het nut van wapens.
We moeten voorkomen dat zwarten elkaar vermoorden.
We zullen je beschermen, Malcolm. As Salaam Aleikum.
Nee, vrede zij met jou, Earl.
Logeert hier ene Malcolm X?
Je rooie nikker is dood, en die bastaards van je ook.
Wakker worden, broeder. As Salaam Aleikum.
Luister goed, als je aan m'n gezin komt...
... vermoord ik je.
Betty, ik ben 't. Malcolm.
Ze blijven bellen en dreigen. Ik ben doodsbang als de telefoon gaat.
Niet opnemen. Maak je geen zorgen. - Wanneer houden ze op?
Niet meer opnemen.
Word je nog steeds bewaakt? - Ja, ze staan buiten.
Laat hen de telefoon opnemen.
Liefste, waar ben je? - In 'n hotel.
Slapen de meisjes? - Ik heb ze net naar bed gebracht.
Mogen we morgen naar de bijeenkomst?
Beter van niet.
We willen je zo graag zien. We missen je.
Het is te gevaarlijk.
Het is altijd gevaarlijk geweest.
Luister, ik heb dit aan niemand verteld...
Ik heb nagedacht over wat er allemaal is gebeurd met mij, met ons.
Dit is niet 't werk van de Nation of Islam.
Ik weet wat ze wel en niet kunnen. Ik heb ze zelf opgeleid.
Maar wat er de laatste tijd gebeurt is...
De Nation of Islam zit niet overal achter. Ze werken niet alleen.
Ze krijgen 'n hoop hulp. - Weet je 't zeker?
Ik mis je, Betty.
Je bent bij ons, ook als je weg bent. - Kom morgen naar de Audubon.
We redden 't wel. Ze krijgen ons er niet onder. Neem de meisjes mee.
We missen je zo. - Tot morgen.
Hij is 'n monnik vergeleken bij King.
Ga 's rechtop zitten.
Wat zeg je dan tegen die aardige meneer?
Graag gedaan, knappe meid.
Hij is er nog niet.
Geen zorgen. Hij is stipt op tijd.
Gaat 't wel? Is alles goed met u?
Mooi zo. Ik weet wie u bent. Trek u niks aan van die lui.
Ga gewoon door met wat u doet.
Ik zal voor u bidden.
Jezus zal u beschermen.
Zijn de statuten klaar?
Waarom niet?
Jullie hebben genoeg tijd gehad. - Onze excuses. Volgende week.
We hebben ze nu nodig. Het publiek wil ze vandaag horen.
Volgende week.
Is de dominee er al? - De dominee heeft afgebeld.
Dus onze eerste spreker is er niet, we hebben geen statuten...
Waarom zei je dat gisteren niet? - Ik belde zuster Betty...
Je had 't tegen mij moeten zeggen. Waarom heb je zuster Betty gebeld?
Ik nam aan dat... - Je moet niks aannemen.
Ga voorin de zaal zitten. Zij gaat met je mee.
Wat is er?
Er zullen martelaars worden gemaakt.
Zoals ik me nu voel...
Ik zou het niet moeten doen.
Goed. Dan gaat 't niet door.
Zitten m'n vrouw en kinderen er?
Vooraan, zoals altijd.
Loop naar de telefooncel buiten...
Bel de dominee en vraag of hij kan komen.
Ik hoor op m'n post te staan. Ik moet je bewaken.
Bellen is de taak van 't secretariaat. Vraag zuster Robin...
Bel de dominee en vraag of hij kan komen.
M'n excuses dat ik zo uitviel. Dat was erg onbeleefd.
Ik begrijp 't best.
Onze leefwijze verandert, onze denkwijze verandert, alles verandert.
We moeten beseffen dat de tijden veranderen.
Wat vandaag waar is, kan morgen opeens onwaar zijn.
En dan is nu het woord aan broeder Malcolm.
En ik bid dat wij allen zullen luisteren...
Luisteren, horen en begrijpen.
Haal je hand uit m'n zak.
Bel 'n ambulance.
De persoon die u kent als Malcolm X is niet meer.
De moord op Malcolm X is een ongelukkige tragedie.
Hieruit blijkt dat er in ons land nog talloze mensen zijn...
... die zo diep zijn gezakt dat ze hun onvrede uiten door te moorden.
We kunnen nog steeds geen menings- verschil oplossen zonder geweld.
Hier...
... in dit laatste uur...
... op deze vredige plaats...
... komt Harlem afscheid nemen van een van zijn grootste helden.
Uitgeblust...
... en voorgoed van ons heengegaan.
Nooit heeft deze geteisterde, ongelukkige...
... maar niettemin trotse gemeenschap, een dapperder...
... moediger strijder gekend dan deze Afro-Amerikaan die hier voor ons ligt...
... nog altijd ongeslagen.
Ik herhaal het woord, omdat hij dat zou willen: Afro-Amerikaan.
Afro-Amerikaanse Malcolm.
Malcolm was al jarenlang geen neger meer.
Dat woord vond hij te nietszeggend, te nietig, te zwak.
Malcolm was meer dan dat. Malcolm was een Afro-Amerikaan geworden.
En hij wilde zo graag dat wij, dat zijn hele volk...
... ook Afro-Amerikanen zouden worden.
Sommigen vinden 't hun plicht, als vrienden van de zwarte bevolking...
... ons te vertellen dat we hem moeten verachten...
... dat we hem uit onze herinnering moeten bannen.
En dat we hem, om onszelf te redden, uit onze geschiedenis moeten wissen.
Dan glimlachen we.
Ze zullen zeggen dat hij een fanaat was, een racist...
... die de zaak waar we voor strijden schaadt. Dan zullen wij antwoorden:...
Heb je ooit gepraat met Malcolm?
Heb je hem ooit aangeraakt, heeft hij ooit naar je gelachen?
Heb je ooit goed naar hem geluisterd?
Is hij ooit persoonlijk betrokken geweest bij geweld of rellen?
Als je dat had gedaan, zou je hem kennen.
En dan zou je weten waarom we hem moeten eren.
Malcolm belichaamde ons menszijn, ons zwarte menszijn.
Dat betekende hij voor zijn volk.
En door hem te eren, eren we het beste in onszelf.
Hoezeer we 't misschien oneens waren met hem of met anderen over hem...
... laat zijn dood ons tot elkaar brengen.
Wij vertrouwen zijn lichaam toe aan de aarde, Moeder van al wat leeft...
... in de wetenschap dat wat we in de aarde zetten niet langer een mens is...
... maar een zaad, dat na de winter van onze wrevel...
... zal ontspruiten.
En dan zullen we hem kennen als degene die hij was en is:...
Een prins.
Onze zwarte, stralende prins...
... die er niet voor terugschrok om te sterven...
... omdat hij zoveel van ons hield.
Vandaag, 19 mei, vieren we de geboortedag van Malcolm X...
... omdat hij 'n hele belangrijke Afro-Amerikaan was.
Malcolm X, dat zijn jullie. Allemaal.
En jullie zijn Malcolm X. - Ik ben Malcolm X.
Malcolm heeft gezegd:...
Wij verklaren...
... dat het ons recht is...
... op deze aarde...
... mens te zijn.
Menselijke wezens...
... met de rechten van een mens...
... die gerespecteerd dienen te worden...
... als mens...
... in deze samenleving...
... op deze aarde...
... in deze tijd.
Een recht dat wij zullen verwerven...
... met alle middelen die daarvoor nodig zijn.